kredyty hipoteczne

24.10.2017 10:09

Wynajem samochodów pracownikom - niekorzystny wyrok NSA

Setki, jeśli nie tysiące przedsiębiorstw w Polsce wynajmuje swoim pracownikom samochody służbowena identycznych zasadach zarówno do celów zawodowych, jak i prywatnych, opierając się na sprzyjającej linii orzeczniczej sądów administracyjnychiwydanych w tych sprawach interpretacjach indywidualnych. Niestety ta jednolita linia została zachwiana wydanym 22 marca 2017 r. wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego. Warto zatem poznać stan faktyczny sprawy oraz stanowiska stron i sprawdzić, czy w naszymprzedsiębiorstwie nie obowiązuje przypadkiemokreślonapraktyka.Lepiej to zrobić i ewentualnie zrewidować na czas dokumenty firmowe, zanim uczynito za nas skarbówka.

Stan faktyczny sprawy oraz przebieg postępowania podatkowego

Całą sprawę rozpoczął wniosek o wydanie interpretacji, któryzostał złożony przez jednego z polskich przedsiębiorców. Wskazał on, że w swojejdziałalności gospodarczej wykorzystuje leasingowane samochody osobowe, które zamierzaudostępniać odpłatnie pracownikom do wykorzystania w ich celach prywatnych. Miało to nastąpić na podstawie umów określających warunki, zasady i odpłatność usługi. Miesięczna opłata, obliczona zgodnie z przyjętymi przez spółkę zasadami, będzie stanowiła podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

Pytanie zawarte we wniosku dotyczyło tego, czy w przypadkuwykorzystywanych przez spółkę do działalności gospodarczej samochodów osobowych, które będą również odpłatnie udostępniane pracownikom, należy przyjąć, że będą one wykorzystywane wyłącznie do działalności gospodarczej, jak o tym stanowi art. 86a ust. 3 pkt 1 lit. a) ustawy o podatku od towarów i usług. Zdaniem wnioskodawcy - tak, ponieważ odpłatne udostępnianie samochodów pracownikom na ich cele prywatne będzie odpłatnym świadczeniem usług, a więc czynnością podlegającą opodatkowaniu. Tak więc samochody te będą wykorzystywane albo do podstawowej działalności gospodarczej, albo w pozostałym zakresie do odpłatnego udostępniania pracownikom, co również będzie elementem działalności gospodarczej - innej możliwości nie ma. Wnioskodawca opracował zasady ewidencjonowania przebiegu pojazdów do celów służbowych zgodnie z wymogami wynikającymi z przepisów ustawy o VAT.

Stanowisko organu podatkowego

W interpretacjiindywidualnej wydanej dla wnioskodawcy dyrektor izby skarbowej stwierdził, że odpłatny wynajem samochodów pracownikom będzie wykonywany w ramach działalności gospodarczej, ale to jeszcze nie oznacza, że samochody te będą wykorzystywane wyłącznie do działalności gospodarczej podatnika tak, jak o tym stanowi art. 86a ust. 3 pkt 1 lit. a) ustawy o VAT. Konieczne bowiem jest spełnienie warunku z art. 86a ust. 4 tej ustawy, zgodnie z którym sposób wykorzystywania pojazdów przez podatnika, zwłaszcza określony w ustalonych przez niego zasadach ich używania, dodatkowo potwierdzony prowadzoną przez podatnika dla tych pojazdów ewidencją przebiegu pojazdów, wyklucza ich użycie do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą. W przedstawionym przez podatnika stanie faktycznym nie ma jasnych zasad, z których wynikałoby, że pracownicy nie mogą używać samochodów do celów prywatnych w czasie wykorzystywania ich do celów służbowych, np. że nie mogą używać samochodów na dojazd do pracy z miejsca zamieszkania i z powrotem, tym bardziej że samochody te mają być bezustannie w dyspozycji pracownika. Wnioskodawca nie ma obiektywnych możliwości wyeliminowania użycia samochodów do celów prywatnych w czasie, w którym będą służyć działalności gospodarczej. Warunek z art. 86a ust. 4 ustawy o VAT nie będzie zatemspełniony.

Wyrok WSA

Na niekorzystnąinterpretację podmiot wniósł skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, który uchylił niekorzystną interpretację.Sąd nie zgodził się z przyjętym przez organ założeniem, że w stanie przedstawionym we wniosku nie będzie spełniony warunek z art. 86a ust. 4 ustawy o VAT, to znaczy, że nie zostanie wykluczone użycie samochodów oddanych pracownikom w odpłatne użytkowanie do celów niezwiązanych z działalnością zawodową. Sąd podkreślił, że z wniosku wynika, iż samochody osobowe albobędą używane przez pracowników do celów służbowych, czyli do wykonywania zadań związanych z działalnością gospodarczą, albo będą oddawane pracownikom do odpłatnego używania, co również będzie rodzajem działalności gospodarczej, o którejmowa w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, z czym organ się zgodził. Tak więc przez cały czas będą używane wyłącznie do działalności gospodarczej podatnika.

Orzeczenie NSA

Od wyroku WSA skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł organ podatkowy.NSA uchylił korzystnydla podatnika wyrok WSA.Jego zdaniem wykładni art. 86a ust. 4 pkt 1 ustawy o VAT należy dokonać z uwzględnieniem treści art. 8 ust 2 pkt 1 ustawy o VAT,której nie wziął pod uwagę WSA. O ile bowiem w pierwszym z tych przepisów jest mowa o wykorzystywaniu pojazdów wyłącznie do działalności gospodarczej, a jako przekreślające taki warunek wskazuje się użycie pojazdów do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą, o tyle w drugim z nich znajduje się wskazanie, że użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów osobistych jego pracowników jest użyciem do celów innych niż działalność gospodarcza. Przepis ten stanowi, iż za odpłatne świadczenie usług uznaje się również użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników. Skoro zatem użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów osobistych jego pracownikówuznaje się za wykorzystanie do celów innych niż działalność gospodarcza (również wtedy, gdy podlega ono opodatkowaniu), to nie zostaje spełniony warunek z art. 86a ust. 3 pkt 1 lit. a) i ust. 4 pkt 1 ustawy o VAT. Warunek ten, co należy podkreślić, dotyczy wyłącznego wykorzystania pojazdów do działalności gospodarczej. Jakiekolwiek ich wykorzystanie do celów "mieszanych", tzn. do celów działalności gospodarczej i jednocześnie innych, niemieszczących się w tej kategorii, wyklucza pełne odliczenie kwot podatku naliczonego.

Konsekwencje

Wyrok NSA zmienił dotychczasową, korzystną dla podatników linię orzeczniczą sądów administracyjnych. Fiskus, "uzbrojony" w nowy oręż, prawdopodobnie przystąpi teraz do zmasowanych kontroli przedsiębiorstw wynajmujących samochody osobowe swoim pracownikom i zakwestionuje dokonywane przez nierozliczenia podatku VAT. Wydaje się, że doprowadzi to do wielu sporów z organami podatkowymi, które zakończą się przez sądem administracyjnym. Należy mieć nadzieję,że argumentacja, którą podniosą podatnicy, pozwoli przywrócićład i porządek w rozumieniu wspomnianychprzepisów ustawy o VAT, zaś orzeczenie NSA będzie uznane za "wypadek przy pracy". Niemniej jednak zapobiegliwy przedsiębiorca i tak powinien zadbaćo sporządzenie właściwej dokumentacji podatkowej oraz zaopatrzyć się w stosowne interpretacje podatkowe iopinie prawne.

Autor:
doradca podatkowy Jerzy Tatarczak, mec. Robert Nogacki

Kancelaria Prawna Skarbiec, specjalizująca się w przeciwdziałaniu bezprawiu urzędniczemu, w kontrolach podatkowych i celno-skarbowych oraz optymalizacji podatkowej

banki